![](/wp-content/uploads/2023/06/1-14.jpg)
شاید نمای ساختمانها اولین عامل در جذب کاربر باشد. نمای ساختمان میتواند نشانهای از کیفیت و معماری آن باشد. نماهای مختلف کاربردها و سبکهای معماری خاصی را دنبال میکنند. نمای رومی به عنوان یکی از نماهای ساختمانی پرکاربرد در کشورمان ایران با استفاده از مصالح خاصی ساخته میشود و سبک خاصی را در معماری به رخ میکشد. در این مطلب از قصد داریم تا به طور مفصل به ارائه تاریخچهای از این نما، مزایا، معایب و مصالح استفاده شده در آن بپردازیم.
انواع سبک در نما
به طور کلی از نظر سبک انواع نماهای ساختمان را فارغ از متریال میتوان در چند دسته زیر قرار داد.
نمای رومی چیست؟
نمای رومی را میتوان الهام گرفته از سبک معماری خاص کلاسیک روم و یونان دانست اما در گذر زمان و ورود آن به ایران المانهایی از ایران باستان نیز به آن وارده شده است. نمای رومی ساختمان که بسیاری از آن به عنوان نمای کلاسیک نیز یاد میکنند با توجه به المانهای شاخصی که در طراحی و اجرای آن به کار برده میشود در جلب توجه کردن بسیار بارز عمل میکند. اینگونه نماها به خاطر معماری تقریباً پیچیده و مصالح ساختمانی گران قیمت مانند سنگهای طبیعی مرمر، گرانیت و تراورتن به گونهای در تصور عموم مخصوص ساختمانهای لوکس و طبقه مرفه جامعه است در صورتی که اینگونه طرحها در بسیاری از ساختمانها و آپارتمانهای امروزی کم و بیش استفاده میشود.
نمای رومی از کجا آمده است؟
همانطور که از نام این سبک پیداست، تمامی فاکتورهای موجود در نمای ساختمان رومی برگرفته از معماری روم باستان است. در قرون پنجم تا هشتم میلادی روم شدیداً تحت تاثیر هنر و معماری یونان قرار داشت، بنابراین در این مدت در زمینه هنر و معماری پیشرفتهای بسیاری کرد. در قرن ۹ میلادی با افزایش قدرت روم، معماری رومی در اروپا فراگیر شد و از آن پس بسیاری از سازههای اصلی همچون قصرها و کلیساها به سبک رومی طراحی و ساخته شدند.
بیشتر بخوانید:
در قرن ۱۵ و با آغاز دوره رنسانس، طراحی سازه با الهام از معماری روم باستان رواج یافت و طرفداران خاص خود را پیدا کرد. اروپا در اواسط قرن ۱۹ میزبان سبک کلاسیک در معماری بود. در این دوره معماران با استفاده از ویژگیهای شکوهمند معماری سنتی رومی، سازههایی طراحی کردند که تداعیگر قدرت، استحکام و عظمت بودند. این سبک طرفداران بسیاری داشت و به آمریکا نیز منتقل شد.
در نماهای رومی از چه مصالحی استفاده میشود؟
گرانیت، سنگ آهک، سنگ نما رومی، مرمر و تراورتن از اصلیترین مصالح به کار رفته در نماهای رومی است اما خب هزینه ناشی از استفاده از مصالح مختلف ذائقه مردم را تغییر داده است و امروزه تقریباً تمامی نماهای رومی با استفاده از سنگهای ارزان و در دسترسی مانند تراورتن ساخته میشوند و گاهی هم آثاری از ترکیب آنها با دیگر سنگهای طبیعی نیز دیده میشود.
چرا نمای رومی محبوب است؟
برای محبوبیت بالای نمای رومی به ویژه در کشور خودمان ایران دلایل متعددی را میتوان بر شمرد که در ادامه به مهمترین آنها اشاره شده است.
ارزان بودن مصالح
در اجرای نماهای رومی به طور عمده از مصالح سنگی مانند مرمر و تراورتن استفاده میشود. دسترسی به تراورتن در کشورمان ایران بسیار ساده و با کمترین هزینه ممکن است. همین موضوع هم سبب شده است که بسیاری از پیمانکاران و صاحبان خانه سعی داشته باشند با یک تیر دو نشان بزنند، یعنی با کمترین هزینه یک نمای مجلل و زیبا بنا کنند.
برجسته کردن ساختمان
امروزه بسیاری از صاحبان برای اینکه بتوانند توجه خریداران را به سمت خود بکشانند و یا اینکه حس مثبت و اطمینان بخشی را از سازه خود به مشتری القا کنند، سعی میکنند که تا اندازه ممکن نسبت به زیباسازی نمای ساختمان مورد نظر اقدام کنند. نماهای رومی با توجه به المانهای بسیار شاخصی که در آن به کار برده میشود این نقش را بهتر از هر سبک و متریال دیگری استفاده میکند. پرداختن به ستونها در نمای رومی حس مستحکم بودن سازه را به فرد القا میکند.
تناسبات فرهنگی
بدون شک یکی از مهمترین دلایل محبوبیت بالای نمای رومی در ساختمان نزدیکی و سازگاری آن با فرهنگ اکثریت مردم در جامعه کنونی ایران است. این سازگاری را میتوان در ورود بسیاری از المانهای معماری به کار رفته در تاریخ ایران باستان به ویژه دوران هخامنشیان و آثاری همچون تخت جمشید در نمای رومی ساختمانهای امروزی مشاهده کرد.
بیشتر بخوانید:
ویژگیهای شاخص نمای رومی
موضوعی که باعث میشود یک نما، رومی در نظر گرفته شود نه مصالح بلکه نوع المانها و اشکال هندسی است که در تعامل با یکدیگر با نظم خاص به اجرا درآمدهاند. از بارزترین المانهای نماهای رومی میتوان به موارد زیر اشاره کرد.
- استفاده از ستونهایی کوتاه و منحنی شکل در اندازههای کوچک و بزرگ
- وجود سر ستونها که میتوانند در بخشهای مختلف به کار گرفته شوند.
- اجرای قوسهای بزرگ و نقشهای برجسته که بیشتر در بالا روزنههای داخل نمای جلویی ساختمان مانند در و پنجرهها به چشم میخورد.
- استفاده از اشکال هندسی
- قرینه بودن یکی دیگر از ویژگیهای نماهای رومی است که شاید در نگاه اول چندان به چشم نیاید، اما با کمی دقت متوجه خواهید شد که بیشتر فاکتورهای بصری موجود در نما به صورت قرینه و متوازن طراحی شدهاند.
- رنگ سفید القاکننده کمال، خلوص، خودکفایی و برابری است، جلوهای پرعظمت به فضا میبخشد. به همین دلیل معماری رومی نوعی عظمت و رفاه را در ذهن بیننده تداعی میکند.
مزایای نمای رومی
از عمدهترین مزایا و نقاط قوت نمای رومی میتوان به موارد زیر اشاره کرد.
- استفاده از مصالح سخت و محکمی مانند تراورتن که بر خلاف بسیاری از مصالح مانند آجر در برابر شرایط مختلف آب و هوایی مقاومت خوبی از خود نشان میدهند.
- استحکام بالای مصالح به کار رفته باعث افزایش قابل توجه ماندگاری این نوع نما و متعاقباً طول عمر ساختمان میشود.
- نمای رومی نقش خود در برجسته کردن ساختمان در یک منطقه را به نحو احسنت ایفا میکند.
- نمای رومی یکی از بهترین نماها از لحاظ سازگاری با فرهنگ عامه مردم در کشورمان ایران است.
- ارزان و در دسترس بودن مصالح از دیگر نقاط قوت بارز اجرای نماهای رومی است.
- بسیاری از اجزای نماهای رومی از جمله ستونها به صورت پیش ساخته در دسترس هستند و تنها به یک مجری باتجربه نیاز است. به همین دلیل سرعت اجرا از آنچه که به نظر میرسید بسیار سریعتر خواهد بود.
معایب نمای رومی
جدایی از تمامی نقاط قوتی که در خصوص استفاده از نماهای رومی وجود دارد، نمیتوان از معایبی که این نما به بار میآورد نیز غافل شد. از مهمترین نقاط ضعف نمای رومی میتوان به چند مورد زیر اشاره کرد.
- استفاده از مصالح طبیعی مانند تراورتن در نمای رومی به مانند یک شمشیر دو لبه است. از طرفی عمده مزایای نمای رومی مدیون این نوع از مصالح است و از طرفی هم استفاده از این مصالح و سنگهای طبیعی در مقیاس وسیع، نیازمند تجاوز بیش از پیش به دل طبیعت است. استفاده از نماهای رومی به دلیل حجم بالا سنگهای مصرفی میتواند در بلند مدت آسیبهای زیادی به محیط زیست وارد کند.
- اجرای نامناسب نمای رومی میتواند موجب کنده شدن قطعات مختلف آن شود که متعاقباً ریسک آسیبهای جانی و مالی را افزایش خواهد داد. از این رو بسیاری از کارشناسان توصیه میکنند که استفاده از این نوع نما در مناطق زلزلهخیز میتوان ریسک بالایی در پی داشته باشد.
- برخی کارفرمایان برای نمایش قدرت مالی خود دست به اجرای نمای ساختمان رومی میزنند، برای کاهش هزینهها از مصالح بیکیفیت استفاده میکنند یا بدون کمک کارشناس این نما را برای ساختمان خود انتخاب میکنند.
- بسیاری از سازندگان قطعات پیش ساخته نماهای رومی، برای سود سازی بیشتر از مصالح پرت استفاده میکنند و آنها را با مواد چسبی به یکدیگر متصل میکنند که در نهایت یک قطعه را با این ترفند به قیمت سنگ درجه بالا وارد چرخه فروش بازار کنند و همچنین از سنگهای کیفیت ضعیفتر نیز که حتی قابلیت استفاده در نما را نداشتهاند در این کار بهره ببرند.
- استفاده از سنگهای بی کیفیت در کنار سنگهای با کیفیتتر باعث تغییر در شفافیت و رنگ نماهای رومی میشود که مایه کهنگی نما و ساختمان میشود.
سخن آخر
نمای رومی بدون شک هر عیب و ایرادی که داشته باشد در حال حاضر یکی از محبوبترین نماها در ساختمان سازی به شمار میرود. علیرغم تمامی مزایایی که دارد چند وقتی است که زمزمههایی مبنی بر محدودیت اجرای نماهای رومی در مناطقی خاص به گوش میرسد. در اجرای نماهای رومی از المانهایی شاخص استفاده شده است و همین موضوع به برجسته شدن این نماها دامن زده است.