درخواست ممنوع الخروجی بدهکار
ممنوع الخروج کردن بدهکار زمانی اتفاق می افتد که یک طلبکار نگران فرار بدهکارش از کشور و از دست رفتن حق و حقوق مالی خودش باشد. این کار از طریق دستور موقت دادگاه (قبل یا همزمان با طرح دعوای اصلی) یا در مرحله اجرای حکم قطعی (بعد از صدور رأی) انجام می شود و شرایط و مدارک خاص خودش را دارد. پس، اگه تو هم طلبکاری و دلت شور می زنه که بدهکارت از کشور فرار کنه یا اگه خودت به خاطر بدهی ممنوع الخروج شدی و دنبال راه چاره ای، جای درستی اومدی. این مقاله قراره یه راهنمای کامل و خودمونی باشه برای همه مراحل و جزئیات حقوقی این ماجرا.
تاحالا شده از کسی طلب داشته باشی و نگران باشی که اون آدم از کشور بره و حق و حقوقت رو نتونی بگیری؟ یا شاید خودت به خاطر یه بدهی، اسم ات تو لیست ممنوع الخروجی ها رفته و نمی دونی چطوری این وضعیت رو حل کنی؟ اصلاً نگران نباش، چون تو این مقاله قراره با هم همه ابعاد «درخواست ممنوع الخروجی بدهکار» رو شخم بزنیم! از اینکه اصلاً ممنوع الخروجی چیه، تا اینکه کی و چطوری می تونی درخواستش رو بدی، یا اگه ممنوع الخروج شدی، چطوری از این لیست بیرون بیای. پس بزن بریم!
ممنوع الخروجی بدهکار، چرا و چطور؟ (مفاهیم پایه)
خب، اول از همه باید ببینیم ممنوع الخروجی دقیقاً یعنی چی و چرا اصلاً این قصه راه افتاده. فرض کن یه نفر بهت بدهکاره، حالا چه پول باشه، چه یه تعهد که باید انجام بده. اگه این آدم بخواد از کشور بره و تو هم حس کنی که با رفتن اون، دیگه نمی تونی به حقت برسی، می تونی از قانون کمک بگیری و درخواست ممنوع الخروجی اش رو بدی. هدف اصلی این کار اینه که طلبکار بتونه به حقش برسه و بدهکار هم نتونه با فرار از کشور، قانون رو دور بزنه و زیر بار مسئولیتش در نره. این یه جور اهرم فشار قانونیه که به طلبکار کمک می کنه.
حالا بیا یه نگاهی بندازیم به انواع ممنوع الخروجی ها، چون همه ممنوع الخروجی ها شبیه هم نیستن و ممکنه با هم قاطیشون کنی:
تفاوت های کلیدی انواع ممنوع الخروجی
ممنوع الخروجی انواع مختلفی داره که هر کدوم از یه مرجع قانونی صادر می شه و شرایط خاص خودش رو داره. دونستن این تفاوت ها خیلی مهمه:
- ممنوع الخروجی حقوقی (موضوع اصلی ما): این همون ممنوع الخروجی ایه که به خاطر بدهی های مالی یا تعهدات قراردادی صادر می شه. مثلاً اگه کسی بهت پول بدهکاره و دادگاه هم حکم داده، یا حتی قبل از حکم، اگه حس کنی داره فرار می کنه، می تونی درخواست ممنوع الخروجی اش رو بدی. مرجعش هم دادگاه های عمومی حقوقی و شوراهای حل اختلافن.
- ممنوع الخروجی کیفری: این نوع ممنوع الخروجی وقتی صادر می شه که یه نفر مرتکب جرمی شده باشه و پرونده اش توی دادسرا یا دادگاه کیفری باشه. مثلاً به دستور دادستان برای جلوگیری از فرار متهم یا مجرم. موضوعش جرم و مجازاته، نه صرفاً بدهی مالی.
- ممنوع الخروجی مالیاتی: اگه به سازمان امور مالیاتی بدهکار باشی و مالیات هات رو نداده باشی، خود این سازمان می تونه ممنوع الخروجی ات کنه.
- ممنوع الخروجی ثبتی: این ممنوع الخروجی از طرف سازمان ثبت اسناد و املاک کشور صادر می شه. مثلاً اگه تو پرونده های اجرایی اداره ثبت، بدهی داشته باشی یا چک برگشتی ای که ثبت شده داری.
- ممنوع الخروجی اجرایی: بعضی از سازمان ها مثل سازمان تعزیرات حکومتی یا بانک ها هم در شرایط خاص خودشون می تونن دستور ممنوع الخروجی صادر کنن، البته معمولاً بعد از طی مراحل قانونی و با تأیید مراجع قضایی.
به طور خلاصه: ما تو این مقاله روی ممنوع الخروجی حقوقی و بدهکارها تمرکز می کنیم که به خاطر پول و مسائل مالیه و دردسر خیلی هاست. حالا که فرق اینا رو فهمیدیم، بریم ببینیم طلبکارها چطور می تونن درخواست ممنوع الخروجی بدن.
چطور جلوی فرار بدهکار رو بگیریم؟ (درخواست ممنوع الخروجی توسط طلبکار)
خب، اگه تو طلبکاری و می ترسی بدهکارت از کشور فرار کنه، دو تا حالت کلی وجود داره که می تونی برای ممنوع الخروجی اش اقدام کنی:
قبل از حکم قطعی: دستور موقت راه چاره!
بعضی وقت ها لازمه قبل از اینکه اصلاً دادگاه به پرونده اصلی رسیدگی کنه و حکم نهایی بده، جلوی خروج بدهکار رو بگیری. اینجا پای «دستور موقت» وسط میاد. این دستور یه راه حل فوریه که قانون بهت داده تا بتونی جلوی ضرر و زیان بیشتر رو بگیری.
مستند قانونی: مواد ۳۱۰ تا ۳۲۵ قانون آیین دادرسی مدنی به موضوع دستور موقت می پردازه.
شرایط احراز فوریت:
یادت باشه دادگاه همینجوری برای هر درخواستی دستور موقت صادر نمی کنه. باید «فوریت» قضیه رو بهش ثابت کنی. یعنی چی؟ یعنی باید نشون بدی که اگه همین الان جلوی بدهکار گرفته نشه، به حق و حقوقت نمی رسی یا ضرر جبران ناپذیری بهت وارد می شه. مثلاً:
- ترس از فرار بدهکار: شواهدی داری که نشون می ده بدهکار قصد فرار داره.
- احتمال از بین رفتن حقوق تو: اگه بدهکار بره، دیگه دستت بهش نمی رسه و نمی تونی پولت رو پس بگیری.
- اطلاع از قصد خروج از کشور: مثلاً می دونی که ویزا گرفته، بلیط هواپیما خریده یا داره کارهای اقامتش رو تو یه کشور دیگه انجام می ده. اینا می تونن دلایل محکمی باشن.
مراحل درخواست دستور موقت ممنوع الخروجی:
پیچیده نیست، ولی باید دقیق باشی:
- تقدیم دادخواست دستور موقت: باید یه دادخواست جداگانه یا همزمان با دادخواست اصلیت، به دادگاه صالح (همون دادگاهی که به پرونده اصلیت رسیدگی می کنه) بدی و توش درخواست دستور موقت ممنوع الخروجی بدهکار رو مطرح کنی.
- تودیع تامین خواهان (خسارت احتمالی): این قسمت خیلی مهمه! دادگاه برای اینکه مطمئن بشه اگه بعداً حق با بدهکار از آب دراومد و اون به خاطر ممنوع الخروجی ضرر کرد، بتونه خسارتش رو جبران کنه، از تو یه «تامین مناسب» (که معمولاً پول نقده) می گیره. مبلغ این تامین رو دادگاه تعیین می کنه و معمولاً درصدی از مبلغ طلب توئه. اگه این تامین رو ندی، دادگاه دستور موقت رو صادر نمی کنه.
- صدور دستور موقت توسط دادگاه: اگه همه شرایط رو داشته باشی و تامین رو هم سپرده باشی، دادگاه دستور موقت ممنوع الخروجی رو صادر می کنه.
- ابلاغ دستور: بعد از صدور دستور، دادگاه اون رو به دادستانی کل کشور و اداره گذرنامه ابلاغ می کنه. از اون لحظه به بعد، بدهکار نمی تونه از کشور خارج بشه.
- تکلیف خواهان: طرح دعوای اصلی ظرف ۲۰ روز: اگه درخواست دستور موقت رو جداگانه و قبل از طرح دعوای اصلی داده باشی، یادت باشه که حتماً باید ظرف ۲۰ روز از تاریخ صدور دستور موقت، دادخواست اصلیت رو هم به دادگاه بدی. اگه این کار رو نکنی، دستور موقت از بین می ره و بدهکار می تونه ممنوع الخروجی اش رو لغو کنه.
«اگر خواهان ظرف بیست روز از تاریخ صدور دستور موقت، دادخواست اصلی خود را به دادگاه تقدیم نکند، دادگاه به درخواست خوانده، از دستور موقت رفع اثر می کند.»
یه نکته مهم: خیلی از دادگاه ها تو احراز فوریت سخت گیرانه عمل می کنن. یعنی صرف اینکه بگی بدهکاره و می ترسم بره، کافی نیست. باید دلایل مستحکم و فوری بیاری که نشون بده واقعاً خطر خروج هست. پس حسابی مدارکت رو آماده کن.
بعد از حکم قطعی: وقتی حکم اجرا نمی شه!
حالت دوم اینه که تو پرونده ات تو دادگاه تموم شده و حکم قطعی هم به نفع تو صادر شده، ولی بدهکار هنوز پولت رو نداده یا تعهدش رو انجام نداده و داره دبه می کنه. اینجا دیگه پای «اجرای احکام» وسط میاد.
مستند قانونی: ماده ۲۳ قانون اجرای احکام مدنی این امکان رو به طلبکار می ده.
شرایط لازم:
- صدور حکم قطعی: باید حتماً یه حکم نهایی و قطعی به نفع تو صادر شده باشه که دیگه قابل اعتراض نباشه.
- عدم اجرای حکم: بدهکار نباید حکم رو اجرا کرده باشه، یعنی هنوز دینش رو پرداخت نکرده یا تعهدش رو انجام نداده باشه.
- درخواست کتبی از شعبه اجرای احکام: باید کتباً از شعبه اجرای احکام که پرونده ات اونجاست، درخواست ممنوع الخروجی بدهکار رو بکنی.
مراحل درخواست:
خیلی ساده تر از دستور موقته:
- تقدیم درخواست به شعبه اجرای احکام: میری شعبه اجرای احکام پرونده ات و یه درخواست کتبی مبنی بر ممنوع الخروجی محکوم علیه (بدهکار) رو تقدیم می کنی.
- پیگیری تا ابلاغ: شعبه اجرای احکام بعد از بررسی، دستور ممنوع الخروجی رو به اداره گذرنامه ابلاغ می کنه و از اون لحظه به بعد بدهکار نمی تونه خارج بشه.
مدت زمان ممنوع الخروجی در این حالت:
این ممنوع الخروجی تا زمانی که دین پرداخت بشه یا حکم اجرا بشه، پابرجا می مونه.
ممنوع الخروجی مهریه: دردسر بزرگ برای زوج!
مسئله مهریه تو ایران داستان خودش رو داره و خیلی ها به خاطرش ممنوع الخروج می شن. ممنوع الخروجی بابت مهریه، هم قبل از حکم قطعی و هم بعد از اون ممکنه اتفاق بیفته.
- قبل از حکم: اگه خانم مهریه اش رو مطالبه کرده باشه و ببینه آقا داره کارهای خروج از کشور رو انجام می ده، می تونه مثل بقیه دعاوی حقوقی، درخواست دستور موقت ممنوع الخروجی بده. البته اینجا هم باید فوریت و ترس از فرار رو ثابت کنه.
- بعد از حکم: اگه حکم مهریه صادر شده باشه و آقا از پرداخت مهریه (حالا چه یکجا چه اقساطی) خودداری کنه، خانم می تونه از طریق اجرای احکام، درخواست ممنوع الخروجی بده.
نقش گواهی عدم امکان سازش و تقسیط مهریه:
اگه زوج درخواست اعسار (یعنی ناتوانی مالی) بده و دادگاه مهریه رو قسط بندی کنه، ممنوع الخروجی معمولاً تا زمانی که اقساط منظم پرداخت بشن، ادامه داره. البته اگه آقا اقساط رو نده یا شرایط مالی اش تغییر کنه، ممنوع الخروجی دوباره فعال می شه. تو پرونده های طلاق یک طرفه از سوی زوج که گواهی عدم امکان سازش صادر می شه، معمولاً تا قبل از تعیین تکلیف مهریه، امکان ممنوع الخروجی زوج وجود داره.
مدارکی که برای درخواست ممنوع الخروجی لازم داری
مثل هر کار حقوقی دیگه ای، برای درخواست ممنوع الخروجی هم باید مدارک لازم رو جمع و جور کنی. اگه مدارکت کامل نباشه، کارات عقب می افته:
- دادخواست (اصلی و دستور موقت): متن دادخواستی که توش درخواستت رو به دادگاه یا اجرای احکام توضیح دادی.
- مدارک هویت خواهان: کپی کارت ملی و شناسنامه ات.
- مستندات طلب: این مهمترین قسمته! باید نشون بدی که بدهکار بهت بدهکاره. این می تونه شامل موارد زیر باشه:
- سند عادی (مثلاً قولنامه دستی)
- سند رسمی (مثلاً سند قطعی، سند رهنی)
- چک و سفته (که برگشت خورده باشن)
- قرارداد (که توش تعهدی از بدهکار باشه)
- حکم قطعی دادگاه (اگه پرونده اصلیت به نتیجه رسیده باشه)
- شواهد و قرائن دال بر قصد فرار بدهکار (فقط برای دستور موقت): همونطور که قبلاً گفتم، اگه درخواست دستور موقت داری، باید مدارکی بیاری که نشون بده بدهکار قصد فرار داره (مثلاً کپی ویزا، بلیط، مدارک مهاجرت و…).
- رسید تودیع تامین (فقط برای دستور موقت): فیش واریز مبلغ تامین خسارت احتمالی که دادگاه تعیین کرده.
یادت نره، هرچی مدارکت کامل تر و شفاف تر باشه، روند رسیدگی سریع تر پیش میره.
راه فرار از ممنوع الخروجی (حقوق و تکالیف بدهکار)
حالا بیا بریم سراغ اونایی که ممنوع الخروج شدن. اگه شما بدهکار هستید و ممنوع الخروج شدید، چه راه هایی برای رفع ممنوع الخروجی تون وجود داره؟ و چه حقوقی دارید؟
چطور ممنوع الخروجی رو لغو کنیم؟
خبر خوب اینه که ممنوع الخروجی ابدی نیست و راه هایی برای لغو اون وجود داره:
- پرداخت کامل دین/اجرای تعهد: این ساده ترین و قطعی ترین راهه! اگه بدهی ات رو کامل پرداخت کنی یا تعهدی که داشتی رو انجام بدی، ممنوع الخروجی بلافاصله رفع می شه. بعد از پرداخت، باید رسیدش رو ببری به دادگاه یا اجرای احکام و درخواست رفع ممنوع الخروجی بدی.
- تودیع تامین مناسب: اگه نمی تونی کل بدهی رو یکجا پرداخت کنی، می تونی یه «تامین مناسب» (مثل وثیقه ملکی، ضمانت بانکی، یا یه مبلغ پول نقد) به دادگاه یا اجرای احکام بسپاری. دادگاه یا اجرای احکام این تامین رو نگه می داره تا تو به تعهدت عمل کنی. مبلغ و نوع تامین رو قاضی پرونده مشخص می کنه. این گزینه برای مواقعی که عجله داری برای سفر و امکان پرداخت کل مبلغ نیست، خیلی به درد می خوره.
- توافق با طلبکار: همیشه بهترین راه حل، توافقه! می تونی با طلبکارت صحبت کنی و به یه توافق برسی. مثلاً مهلت بخوای، بدهی رو قسط بندی کنی یا باهاش مصالحه کنی که بخشی از بدهی رو ببخشه. اگه به توافق رسیدید و طلبکار راضی شد، باید یه رضایت کتبی ازش بگیری و به دادگاه ارائه کنی. با این رضایت نامه، ممنوع الخروجی ات لغو می شه.
- اعتراض به دستور موقت: اگه ممنوع الخروجی تو با «دستور موقت» صادر شده، می تونی بعد از صدور رأی ماهوی دادگاه (یعنی وقتی دادگاه به اصل پرونده رسیدگی کرده و رأی داده)، همراه با اعتراض به خود رأی، به دستور موقت هم اعتراض کنی. همچنین، ماده ۳۲۱ قانون آیین دادرسی مدنی می گه که اگه تو به عنوان خوانده، تامینی متناسب با موضوع دستور موقت بدی، دادگاه می تونه از دستور موقت رفع اثر کنه.
- استفاده از حق سفر شغلی: این یه نکته خیلی خاص و مهمه! اگه شغل تو جوریه که حتماً باید از کشور خارج بشی (مثلاً دریانوردی، خلبان، راننده بین المللی، بازرگان و…) و این خروج برای کسب درآمد و پرداخت بدهی ات حیاتیه، می تونی از دادگاه یا اجرای احکام درخواست کنی که با سپردن یه وثیقه مناسب، برای مدت محدود و مشخص، ممنوع الخروجی ات رو لغو کنه. در این حالت، دادگاه شرایط خاصی رو در نظر می گیره و اگه قانع بشه که خروج تو برای کسب درآمد و در نهایت پرداخت بدهی اته و با این کار قصد فرار نداری، ممکنه با درخواستت موافقت کنه. البته باید ثابت کنی که این سفرها برای کارت ضروریه و برنامه ریزی مشخصی برای برگشت داری.
- مرور زمان (در مورد دستور موقت): همونطور که گفتیم، اگه طلبکار درخواست دستور موقت ممنوع الخروجی بده و ظرف ۲۰ روز دادخواست اصلیش رو به دادگاه نده، می تونی درخواست رفع ممنوع الخروجی کنی. در واقع، خود به خود دستور موقت از بین می ره و تو از لیست ممنوع الخروجی ها خارج می شی.
حقوق بدهکار ممنوع الخروج
اگه ممنوع الخروج شدی، فقط وظیفه نداری، حقوقی هم داری که باید بدونی:
- امکان مطالبه خسارت: فرض کن به ناحق ممنوع الخروج شدی و بعداً تو دادگاه مشخص شد که طلبکار ادعاش درست نبوده. اگه به خاطر این ممنوع الخروجی خسارتی بهت وارد شده باشه (مثلاً یه سفر کاری مهم رو از دست دادی یا معامله ای به هم خورده)، طبق ماده ۳۲۳ قانون آیین دادرسی مدنی، می تونی خسارتت رو از طلبکار مطالبه کنی. این خسارت از همون «تامین»ی که طلبکار موقع درخواست دستور موقت گذاشته بود، جبران می شه.
- حق اعتراض به اصل رأی و درخواست لغو دستور موقت: می تونی به اصل رأی دادگاه که به نفع طلبکار صادر شده اعتراض کنی و در کنارش، درخواست لغو دستور موقت ممنوع الخروجی رو هم داشته باشی.
«در صورتی که طرف دعوا [خوانده] تامینی بدهد که متناسب با موضوع دستور موقت باشد، دادگاه در صورت مصلحت از دستور موقت رفع اثر خواهد نمود.»
نمونه لایحه های کاربردی (کمکت می کنه کارها رو راه بندازی!)
برای اینکه کارت راحت تر بشه، اینجا چند تا نمونه لایحه کاربردی برات آوردم. یادت باشه اینا فقط چارچوب کلی هستن و حتماً باید با توجه به جزئیات پرونده خودت، اون ها رو تکمیل کنی. بهتره قبل از تقدیم لایحه، با یه وکیل متخصص هم مشورت کنی.
نمونه لایحه درخواست دستور موقت ممنوع الخروجی (قبل از حکم)
بسمه تعالی
ریاست محترم دادگاه عمومی حقوقی …………….
با سلام و احترام،
موضوع: درخواست دستور موقت مبنی بر ممنوع الخروجی خوانده از کشور
مشخصات خواهان:
آقای/خانم ……………. فرزند ……………. به کد ملی ……………. و به نشانی …………….
مشخصات خوانده:
آقای/خانم ……………. فرزند ……………. به کد ملی ……………. و به نشانی …………….
دلایل و مستندات:
- کپی برابر اصل ……………. (مثلاً: یک فقره چک به شماره ……………. مورخ ……………. به مبلغ ……………. ریال به عهده بانک ……………. شعبه ……………. که بلامحل اعلام گردیده است/ سند عادی مورخ ……………. مبنی بر بدهی مبلغ ……………. ریال به اینجانب)
- سایر مدارک: ……………. (مثلاً: اظهارنامه، شهادت شهود، پرینت مکالمات، شواهد دال بر قصد خروج از کشور مانند کپی بلیط، ویزا، ایمیل، پیامک)
شرح خواسته:
احتراماً به استحضار می رساند: خوانده محترم، آقای/خانم ……………. مبلغ ……………. ریال بابت ……………. (توضیح نوع بدهی) به اینجانب بدهکار می باشند. علیرغم مراجعات و مطالبات مکرر، نامبرده از پرداخت بدهی خودداری نموده است. با توجه به اطلاعات واصله، اینجانب مطلع گردیده ام که خوانده محترم قصد خروج از کشور و فرار از دین را دارد و حتی اقدام به ……………. (ذکر شواهد قصد خروج، مثلاً اخذ ویزا، خرید بلیط، فروش اموال) نموده است.
از آنجا که در صورت خروج خوانده از کشور، امکان وصول مطالبات اینجانب بسیار دشوار یا ناممکن خواهد شد و تضییع حقوق بنده محرز است، لذا فوریت امر جهت جلوگیری از خروج ایشان از کشور محرز می باشد. مستند به مواد ۳۱۰ و ۳۱۵ قانون آیین دادرسی مدنی، و با تقدیم تامین مناسب که دادگاه محترم تشخیص فرمایند، تقاضای صدور دستور موقت مبنی بر ممنوع الخروجی خوانده محترم، آقای/خانم ……………. از کشور را استدعا دارم.
پیشاپیش از بذل توجه و دستور مساعد شما کمال تشکر را دارم.
با احترام فراوان،
(نام و نام خانوادگی خواهان/وکیل)
تاریخ:
امضاء:
نمونه لایحه درخواست ممنوع الخروجی محکوم علیه (بعد از حکم)
بسمه تعالی
ریاست محترم اجرای احکام مدنی شعبه …………….
با سلام و احترام،
موضوع: درخواست ممنوع الخروجی محکوم علیه در پرونده اجرایی کلاسه …………….
مشخصات محکوم له (درخواست کننده):
آقای/خانم ……………. فرزند ……………. به کد ملی ……………. و به نشانی …………….
مشخصات محکوم علیه:
آقای/خانم ……………. فرزند ……………. به کد ملی ……………. و به نشانی …………….
دلایل و مستندات:
- دادنامه قطعی شماره ……………. مورخ ……………. صادره از شعبه ……………. دادگاه عمومی حقوقی …………….
- اجرائیه شماره ……………. مورخ …………….
شرح خواسته:
احتراماً به استحضار می رساند: به موجب دادنامه قطعی فوق الذکر و اجرائیه صادره، محکوم علیه محترم، آقای/خانم ……………. به پرداخت مبلغ ……………. ریال بابت ……………. (ذکر نوع بدهی) در حق اینجانب محکوم گردیده اند. علیرغم ابلاغ اجرائیه و گذشت مهلت قانونی، محکوم علیه تاکنون هیچ اقدامی جهت اجرای حکم و پرداخت محکوم به ننموده است.
نظر به عدم ایفای تعهدات قانونی و نگرانی اینجانب از خروج محکوم علیه از کشور و در نتیجه تضییع حقوق حقه اینجانب، مستند به ماده ۲۳ قانون اجرای احکام مدنی، تقاضای صدور دستور ممنوع الخروجی محکوم علیه از کشور را از مرجع محترم اجرای احکام استدعا دارم.
با تشکر و احترام،
(نام و نام خانوادگی محکوم له/وکیل)
تاریخ:
امضاء:
نمونه لایحه درخواست رفع ممنوع الخروجی با ارائه تامین
بسمه تعالی
ریاست محترم دادگاه عمومی حقوقی ……………./ ریاست محترم اجرای احکام مدنی شعبه …………….
با سلام و احترام،
موضوع: درخواست رفع ممنوع الخروجی با ارائه تامین مناسب
مشخصات درخواست کننده:
آقای/خانم ……………. فرزند ……………. به کد ملی ……………. و به نشانی ……………. (محکوم علیه/خوانده ممنوع الخروج)
مشخصات طرف مقابل:
آقای/خانم ……………. فرزند ……………. به کد ملی ……………. و به نشانی ……………. (خواهان/محکوم له)
دلایل و مستندات:
- دستور موقت/دستور ممنوع الخروجی شماره ……………. مورخ …………….
- سند مالکیت ……………./ رسید واریز وجه نقد به شماره ……………. (به عنوان تامین پیشنهادی)
شرح خواسته:
احتراماً به استحضار می رساند: اینجانب به موجب دستور موقت/دستور اجرایی به شماره ……………. مورخ ……………. از خروج از کشور ممنوع شده ام. اینجانب دارای شغل ……………. (در صورت لزوم ذکر شغل و فوریت سفر) می باشم که مستلزم سفرهای خارجی بوده و ممنوعیت خروج، منجر به ورود خسارات جبران ناپذیری به فعالیت های شغلی و معیشت اینجانب و خانواده ام گردیده است. (یا: به دلیل فوریت سفر ……………. (مثلاً درمان، دیدار خویشاوندان، ادامه تحصیل) نیاز به رفع ممنوع الخروجی دارم).
با توجه به اینکه امکان پرداخت یکجای مبلغ دین/اجرای تعهد در حال حاضر برای اینجانب مقدور نمی باشد، اما جهت تضمین حقوق طرف مقابل (خواهان/محکوم له) و اثبات حسن نیت خود، آمادگی تودیع تامین مناسب به تشخیص دادگاه محترم/اجرای احکام را دارم. به همین منظور، اینجانب ……………. (مثلاً: سند مالکیت ملک به نشانی ……………. با ارزش تقریبی ……………. ریال/ مبلغ ……………. ریال وجه نقد به حساب سپرده دادگستری) را به عنوان تامین پیشنهادی تقدیم می نمایم.
لذا مستند به ماده ۳۲۱ قانون آیین دادرسی مدنی، و با تودیع تامین فوق الذکر، تقاضای صدور دستور مقتضی جهت رفع ممنوع الخروجی اینجانب از کشور را استدعا دارم.
با تشکر و احترام،
(نام و نام خانوادگی درخواست کننده)
تاریخ:
امضاء:
سوالات متداول ممنوع الخروجی بدهکار (هرچی که باید بدونی!)
شاید تو این مسیر کلی سؤال تو ذهنت پیش بیاد. اینجا به چند تا از پرتکرارترینشون جواب دادم:
آیا برای هر نوع بدهی میشه درخواست ممنوع الخروجی داد؟
نه، نه برای هر نوع بدهی. ممنوع الخروجی بیشتر برای بدهی های مالی و تعهدات قراردادی که به صورت مدنی یا تجاری هستن، کاربرد داره. برای مثال، چک برگشتی، مهریه، بدهی بانکی، یا بدهی ناشی از قراردادها. بدهی هایی که جنبه مالیاتی یا کیفری دارن، از طریق مراجع خودشون پیگیری می شن که بالا توضیح دادم. پس اگه مثلاً همسایه ات یه درخت جلو خونتون کاشته که باعث شده ماشینت آسیب ببینه و ازش طلب خسارت داری، نمی تونی مستقیم ممنوع الخروجی اش رو بگیری مگر اینکه دادگاه حکم بده و اون اجرا نکنه.
ممنوع الخروجی چقدر طول می کشه و آیا قابل تمدیده؟
مدت زمان ممنوع الخروجی بستگی به این داره که به چه دلیلی صادر شده باشه:
- اگه از طریق «دستور موقت» باشه، تا زمانی پابرجا می مونه که تکلیف دعوای اصلی مشخص بشه و حکم نهایی صادر بشه. البته اگه طلبکار ظرف ۲۰ روز دادخواست اصلیش رو نده، خود به خود لغو می شه.
- اگه در مرحله «اجرای احکام» باشه، تا وقتی که بدهکار دینش رو پرداخت کنه یا تعهدش رو انجام بده، ادامه داره.
در کل، ممنوع الخروجی تا زمانی که دلیلش (بدهی، تعهد، جرم) پابرجاست و رفع نشده، می تونه ادامه پیدا کنه. عملاً قابل تمدید نیست، بلکه تا رفع مشکل، اعتبار داره.
تفاوت دستور موقت و تامین خواسته چیه؟
این دو تا خیلی شبیه همن و ممکنه با هم اشتباه بشن، ولی تفاوت های مهمی دارن:
- هدف:
- دستور موقت: برای «حفظ وضع موجود» یا «انجام یا منع عملی» در زمانی که فوریت داره، صادر می شه. ممنوع الخروجی یه نوع دستور موقته (منع از خروج).
- تامین خواسته: برای «توقیف اموال» بدهکار قبل از صدور حکم نهایی، به منظور تضمین پرداخت بدهی در آینده صادر می شه. هدفش اینه که بدهکار نتونه اموالش رو از دسترس خارج کنه.
- فوریت:
- دستور موقت: حتماً باید «فوریت» وجود داشته باشه و این فوریت به دادگاه ثابت بشه.
- تامین خواسته: فوریت شرط اصلی نیست، هرچند اگه فوریت داشته باشه، ممکنه سریع تر رسیدگی بشه.
- تامین از خواهان:
- دستور موقت: همیشه دادگاه از طلبکار یه «تامین» (خسارت احتمالی) می گیره، حتی اگه سند رسمی داشته باشه.
- تامین خواسته: اگه طلبکار سند رسمی مثل چک یا سفته داشته باشه، معمولاً دادگاه ازش تامین نمی گیره.
پس، ممنوع الخروجی از نوع دستور موقته و نه تامین خواسته.
آیا ممنوع الخروجی شامل بدهکاران شرکت های تجاری هم میشه؟
بله، می تونه شامل بشه. اگه بدهی مربوط به یک شرکت تجاری باشه و مدیران یا اعضای هیئت مدیره شرکت شخصاً مسئول اون بدهی باشن (مثلاً به دلیل ورشکستگی به تقصیر یا تقلب، یا چون ضمانت بدهی شرکت رو کردن)، ممکنه ممنوع الخروج بشن. یعنی ممکنه مسئولیت کیفری یا مدنی متوجه شخص حقیقی مدیران بشه که در این صورت امکان ممنوع الخروجی آن ها وجود دارد. ولی اگه مسئولیت فقط متوجه خود شرکت باشه و مدیران مسئولیتی نداشته باشن، معمولاً ممنوع الخروجی شخص مدیر صورت نمی گیره.
برای رفع ممنوع الخروجی حتماً باید تو دادگاه حاضر شد؟
نه همیشه. اگه ممنوع الخروجی ات با پرداخت کامل بدهی یا ارائه تامین مناسب رفع می شه، معمولاً نیازی به حضور در دادگاه نیست و می تونی مدارک پرداخت یا تودیع تامین رو از طریق دفاتر خدمات قضایی الکترونیک یا مستقیماً به شعبه مربوطه تحویل بدی. اما اگه قضیه نیاز به توافق با طلبکار یا اثبات موضوعی داشته باشه، ممکنه نیاز به حضور تو یا وکیلت در دادگاه باشه.
هزینه های قانونی ممنوع الخروجی چقدره؟
هزینه ها شامل چند بخشه:
- هزینه دادرسی: برای تقدیم دادخواست دستور موقت یا درخواست ممنوع الخروجی در اجرای احکام، باید هزینه ای رو پرداخت کنی که بر اساس مبلغ بدهی تعیین می شه.
- هزینه تامین خواهان (فقط برای دستور موقت): همون مبلغی که دادگاه برای جبران خسارات احتمالی از طلبکار می گیره و بعد از مشخص شدن تکلیف پرونده، بهش برگردونده می شه.
- هزینه وکیل: اگه وکیل بگیری، باید حق الوکاله اون رو هم پرداخت کنی که بسته به توافق تو و وکیل و پیچیدگی پرونده متفاوته.
نقش وکیل تو این فرآیند چیه؟
نقش وکیل اینجا خیلی پررنگه، به خصوص چون موضوع حقوقیه و پیچیدگی های خاص خودش رو داره:
- مشاوره دقیق: وکیل می تونه بهت بگه که آیا اصلاً شرایط ممنوع الخروجی وجود داره یا نه و بهترین راه اقدام کدومه.
- تنظیم لوایح و دادخواست ها: نوشتن دادخواست و لایحه حقوقی نیاز به تخصص داره و وکیل می تونه اونا رو به درستی و با استناد به قوانین مرتبط تنظیم کنه.
- پیگیری پرونده: وکیل می تونه به جای تو، پرونده رو تو دادگاه و اجرای احکام پیگیری کنه و به سرعت کارها رو پیش ببره.
- راهنمایی برای ارائه مدارک و تامین: وکیل بهت کمک می کنه تا بهترین مدارک رو جمع آوری کنی و اگه لازمه تامین بدی، راهنماییت می کنه.
در کل، مشاوره با یه وکیل متخصص، هم از اشتباهات احتمالی جلوگیری می کنه و هم شانس موفقیتت رو تو این مسیر بالا می بره.
نتیجه گیری: ممنوع الخروجی بدهکار، راهی برای احقاق حق!
همونطور که دیدی، «درخواست ممنوع الخروجی بدهکار» یه ابزار قانونی قدرتمنده که هم به طلبکارها کمک می کنه جلوی فرار بدهکارشون رو بگیرن و به حقشون برسن، و هم به بدهکارها این امکان رو می ده که با دونستن حقوق و تکالیفشون، این وضعیت رو رفع کنن. چه قبل از صدور حکم بخوای از دستور موقت استفاده کنی، چه بعد از حکم از طریق اجرای احکام اقدام کنی، یادت باشه که هر قدم باید با دقت و آگاهی کامل برداشته بشه.
پیچیدگی های حقوقی، نیاز به فوریت، و ضرورت ارائه مدارک محکم، همه نشون می ده که این مسیر چقدر حساسه. اگه طلبکاری و نگران پولت هستی یا اگه خدای نکرده ممنوع الخروج شدی و می خوای از این لیست خارج بشی، بهترین کار اینه که با یه متخصص حقوقی مشورت کنی. یه وکیل باتجربه می تونه با راهنمایی های دقیق و کاربردی، بهترین راه حل رو بهت نشون بده و از هدر رفتن وقت و انرژی و هزینه هات جلوگیری کنه. پس فرصت رو از دست نده و برای حل مشکلت همین امروز اقدام کن.