احضار متهم از طریق کفیل و وثیقه گذار

وقتی پای یک پرونده کیفری به میون میاد، همیشه مسائل پیچیده ای پیش می آد که ممکنه خیلی ها رو سردرگم کنه. یکی از این مسائل مهم، بحث احضار متهم از طریق کفیل و وثیقه گذار هست. شاید شما کفیل یا وثیقه گذار یه نفر شده باشین، یا خودتون متهمی هستین که با وثیقه آزاد شدین، یا حتی یه وکیل هستین که می خواید اطلاعاتتون رو به روز کنید؛ در هر صورت، دونستن سازوکار این قضیه خیلی مهمه. این مقاله قراره یه راهنمای کامل و خودمونی باشه تا همه چیز رو براتون روشن کنه.

اصلاً چرا پای کفیل و وثیقه گذار به پرونده باز میشه؟ (مبانی قرارهای تأمین کیفری)

همین اول کار بذارید با هم روراست باشیم. وقتی یه نفر متهم میشه و پرونده اش میاد دست بازپرس یا دادیار، این مقام قضایی باید ببینه چقدر دلایل علیه اون شخص قویه. اگه دلایل محکم باشه، اون وقت باید به متهم «تفهیم اتهام» کنه. یعنی چی؟ یعنی بهش بگه تو به فلان جرم متهمی. بعد از این مرحله تفهیم اتهام، بازپرس یا دادیار معمولاً یه «قرار تأمین کیفری» صادر می کنه. حالا چرا؟ دو تا دلیل اصلی داره:

• اول اینکه دسترسی به متهم تو مراحل مختلف پرونده (مثلاً تحقیقات، دادگاه یا اجرای حکم) همیشه ممکن باشه و بتونن هر وقت لازم شد، پیداش کنن و بیارنش.
• دوم اینکه یه جور تضمینی باشه برای حقوق کسی که ازش جرم سر زده (همون بزه دیده) و جبران ضرر و زیانش، و همینطور پرداخت جزای نقدی یا حقوق دولتی که بابت جرم باید پرداخت بشه.

با انواع قرارهای تأمین کیفری آشنا بشیم

قانون آیین دادرسی کیفری ما ده مدل قرار تأمین کیفری داره. ولی تو دنیای واقعی و تو دادگاه ها و دادسراها، بیشتر از چند مدل خاص استفاده میشه. بذارید یه لیست کوتاه از انواع قرارها بهتون بدم:

1. التزام به حضور با قول شرف
2. التزام به حضور با تعیین وجه التزام
3. التزام به عدم خروج از حوزه قضایی با قول شرف
4. التزام به عدم خروج از حوزه قضایی با تعیین وجه التزام
5. التزام به معرفی نوبه ای خود به صورت هفتگی یا ماهانه به مرجع قضایی یا انتظامی با تعیین وجه التزام
6. التزام مستخدمان رسمی کشوری یا نیروهای مسلح به حضور با تعیین وجه التزام، با موافقت متهم و پس از أخذ تعهد پرداخت از محل حقوق آنان از سوی سازمان مربوط
7. التزام به عدم خروج از منزل یا محل اقامت تعیین شده با موافقت متهم با تعیین وجه التزام از طریق نظارت با تجهیزات الکترونیکی یا بدون نظارت با این تجهیزات
8. اخذ کفیل با تعیین وجه الکفاله
9. اخذ وثیقه اعم از وجه نقد، ضمانت‏نامه بانکی، مال منقول یا غیرمنقول
10. بازداشت موقت با رعایت شرایط مقرر قانونی

همون طور که می بینید، ما قرارهای زیادی داریم. ولی تو عمل، معمولاً سه تای آخر یعنی کفالت، وثیقه و بازداشت موقت بیشتر کاربرد دارن. چون این مقاله در مورد کفالت و وثیقه است، می خوایم بیشتر به همین دو تا بپردازیم.

کفالت و وثیقه: رفیقای آشنا اما متفاوت

قرار کفالت یعنی چی؟ این همون چیزیه که خیلی وقت ها می شنویم یه نفر ضامن یه متهم شده. تو این حالت، یه نفر کارمند یا کاسب با جواز کسب یا هر کسی که شرایط مالی مشخصی داره، می پذیره که متهم رو هر وقت لازم شد، تحویل مرجع قضایی بده. یه مبلغی هم به عنوان «وجه الکفاله» تعیین میشه که اگه متهم حاضر نشد، اون مبلغ رو از کفیل می گیرن.

اما وثیقه، یه پله جدی تره. تو این مورد، به جای ضمانت یه نفر، یه مال (مثل سند ملک، وجه نقد یا حتی ضمانت نامه بانکی) به عنوان تضمین به دادگاه داده میشه و تا زمانی که پرونده تموم بشه، این مال توقیف میمونه. یعنی سند اون ملک تو اداره ثبت بازداشت میشه و تا وقتی که تکلیف پرونده روشن نشده، نمیشه اون ملک رو خرید و فروش کرد یا روش معامله ای انجام داد.

تفاوت اصلی این دوتا اینه که تو کفالت، تعهد یه شخصه که اگه متهم نیومد، پول رو بده، اما تو وثیقه، یه مال مشخص گرو گذاشته میشه. مبلغ قرار هم نباید از خسارتی که به بزه دیده وارد شده، کمتر باشه. بازپرس یا دادیار با توجه به نوع جرم، شدت مجازات، احتمال فرار متهم، سوابقش و خیلی چیزای دیگه، مبلغ و نوع قرار رو تعیین می کنه.

چطوری کفالت یا وثیقه قبول میشه؟ (مراحل صدور قرار)

وقتی قرار کفالت یا وثیقه صادر میشه، بازپرس باید یه «قرار قبولی» برای کفیل یا وثیقه گذار صادر کنه. این قرار رو هم کفیل/وثیقه گذار امضا می کنه و هم خود بازپرس. اگه کفیل یا وثیقه گذار بخوان، می تونن یه نسخه از این قرار رو هم بگیرن و داشته باشن.

یه نکته خیلی مهم که قانون بهش تأکید کرده، اینه که بازپرس باید همون لحظه که قرار قبولی رو صادر می کنه، به کفیل یا وثیقه گذار «تفهیم عواقب» کنه. یعنی چی؟ یعنی بهشون بگه که اگه متهم احضار شد و بدون دلیل موجه حاضر نشد و شما هم نتونستین بیارینش، اون وقت وجه الکفاله ازتون گرفته میشه یا وثیقه تون ضبط میشه. این تفهیم عواقب برای اینه که کسی با چشم بسته وارد این تعهد مهم نشه و کاملاً از مسئولیت هاش باخبر باشه.

بازپرس مکلفه که همون اول کار، تمام عواقب غیبت متهم و مسئولیت های کفیل یا وثیقه گذار رو بهشون توضیح بده تا کسی با چشم بسته زیر بار این تعهد مهم نره.

داستان احضار متهم: وقتی دادگاه صداش می زنه و پیامدهای غیبتش

فرض کنید متهم با قرار کفالت یا وثیقه آزاد شده. پرونده داره مسیر خودش رو میره تا به نتیجه برسه. تو این بین، ممکنه لازم بشه متهم دوباره تو دادسرا یا دادگاه حاضر بشه. حالا چطوری این اتفاق میفته و اگه نیاد، سرنوشت اونایی که ضامنش شدن چی میشه؟

متهم رو چطوری احضار می کنن؟

مراجع قضایی، فقط وقتی حضور متهم ضروری باشه، اون رو احضار می کنن. یعنی اگه بشه بدون حضور متهم هم به پرونده رسیدگی کرد یا تصمیم گرفت، نباید اونو احضار کرد. مثلاً اگه برای گرفتن آخرین دفاع از متهم، حضورش ضروری نباشه و بتونن بدون حضورش هم تصمیم بگیرن، دیگه نیازی به احضار نیست.

احضار مجدد متهم هم شرایط خاص خودشو داره. مثلاً اگه اتهام جدیدی بهش وارد بشه یا قرار تأمین کیفری اولیه اش متناسب نباشه و نیاز به تشدید قرار باشه، ممکنه دوباره احضار بشه. تو بعضی موارد، حتی ممکنه همزمان با اخطار به کفیل یا وثیقه گذار، دستور جلب متهم هم صادر بشه، خصوصاً اگه بازپرس فکر کنه تأخیر در حضور متهم باعث اختلال تو روند تحقیقات میشه.

اگه متهم نیاد، سرنوشت کفیل و وثیقه گذار چی میشه؟

خب، اینجاست که داستان کمی جدی میشه. هدف از کفالت و وثیقه، اینه که متهم هر وقت لازم شد، حاضر بشه. اگه متهم احضار شد و بدون دلیل موجه نیومد، مرجع قضایی ابتدا به کفیل یا وثیقه گذار اخطار میده که متهم رو ظرف یک ماه تحویل بدن. این مهلت یک ماهه از تاریخ ابلاغ واقعی اخطاریه شروع میشه.

تفاوت ابلاغ واقعی و قانونی: همین یه کلمه، کلی فرق داره!

اینجا یه نکته خیلی ریز ولی مهم وجود داره: ابلاغ واقعی و ابلاغ قانونی. ابلاغ واقعی یعنی اینکه اخطاریه مستقیماً به خود کفیل یا وثیقه گذار رسیده و امضا کرده یا به کسی که از نظر قانونی نماینده اونه (مثل همسرش تو محل زندگی). اما ابلاغ قانونی یعنی اخطاریه به روش های دیگه (مثلاً از طریق پست یا چسبوندن به در منزل) ارسال یا ابلاغ شده باشه، بدون اینکه مطمئن باشیم مستقیماً به دست شخص رسیده. قانون ما تأکید داره که برای ضبط وثیقه یا گرفتن وجه الکفاله، حتماً باید ابلاغ واقعی صورت گرفته باشه. مگر در شرایط خاصی که خود کفیل یا وثیقه گذار عمداً آدرس اشتباه داده یا محل رو ترک کرده باشه تا اخطاریه به دستش نرسه. تو این موارد استثنائی، ابلاغ قانونی هم کافیه.

اگه کفیل یا وثیقه گذار تو اون مهلت یک ماهه نتونستن متهم رو (حتی به خاطر فرار متهم یا عدم همکاریش) تحویل بدن، اون وقت دادستان دستور میده که وجه الکفاله رو از کفیل بگیرن یا وثیقه رو (به اندازه مبلغی که تعیین شده بود) ضبط کنن.

تشریفات ضبط وثیقه: مرحله به مرحله

نکته جالب اینه که برای گرفتن این مبلغ یا ضبط وثیقه، دیگه نیازی به صدور یه حکم جدید از دادگاه یا اجراییه نیست. همین دستور دادستان کافیه و مستقیم به واحد اجرای احکام کیفری میره تا طبق مقررات اجرای احکام مدنی، اجرا بشه. مثلاً اگه ملک وثیقه باشه، تا اون مبلغی که تو قرار تعیین شده بود، از طریق مزایده به فروش میرسه.

این به این معنی نیست که دیگه کاری با متهم ندارن! نه، این اقدامات فقط مربوط به مسئولیت کفیل یا وثیقه گذاره و خود متهم همچنان تحت تعقیبه و باید پیداش کنن و به پرونده اش رسیدگی کنن.

جلب متهم: آیا همزمان با ضبط وثیقه میشه؟

ممکنه این سوال براتون پیش بیاد که آیا میشه همزمان با اینکه دارن وثیقه رو ضبط می کنن یا وجه الکفاله رو می گیرن، دستور جلب متهم رو هم صادر کرد؟ بله، این امکان وجود داره. خصوصاً اگه بازپرس تشخیص بده که حضور متهم خیلی واجبه و تأخیر تو اومدنش به روند پرونده آسیب میزنه، میتونه علاوه بر اخطار به کفیل/وثیقه گذار، دستور جلب متهم رو هم صادر کنه. ولی این صرفاً یه اختیاره و همیشه اجباری نیست، یعنی اگه کفیل یا وثیقه گذار بگن ما نمی تونیم متهم رو بیاریم، خود به خود باعث نمیشه که مرجع قضایی حتماً دستور جلب رو صادر کنه.

حقایقی که کفیل و وثیقه گذار باید بدونن: فرصت ها بعد از دستور دادستان

شاید فکر کنید اگه دادستان دستور ضبط وثیقه یا اخذ وجه الکفاله رو صادر کرد، دیگه کار تمومه و هیچ راه برگشتی نیست. اما خبر خوب اینه که قانون ما، با یه نگاه ارفاقی، یه سری فرصت ها هم برای کفیل و وثیقه گذار در نظر گرفته که خیلی مهمه اونا رو بدونید.

اگه متهم دیر بجنبه، ولی خیلی دیر نباشه! (حاضر شدن قبل از اتمام اجرا)

فرض کنید متهم بعد از اینکه دادستان دستور ضبط وثیقه یا گرفتن پول رو صادر کرده، بالاخره خودش حاضر میشه یا کفیل/وثیقه گذار اون رو میاره. اگه این اتفاق «قبل از اتمام عملیات اجرایی» بیفته، یه فرصت طلایی برای شماست! تو این حالت، دادستان دستور قبلی خودش رو لغو می کنه و به جای اینکه کل مبلغ وثیقه یا وجه الکفاله رو ضبط کنه، دستور میده که فقط تا یک چهارم اون مبلغ ضبط یا اخذ بشه. این یعنی سه چهارم از مبلغ ضمانت شما نجات پیدا می کنه.

حالا «اتمام عملیات اجرایی» یعنی چی؟ اداره کل حقوقی قوه قضائیه تو یه نظریه مشورتی خیلی واضح گفته که اتمام عملیات اجرایی، زمانیه که وجه الکفاله یا پولی که از فروش وثیقه به دست اومده، کلاً به حساب خزانه دولت واریز شده باشه. یعنی تا وقتی پول تو حساب دادگستری باشه و هنوز به حساب دولت نرفته باشه، عملیات اجرایی تموم نشده و شما فرصت دارید از این ارفاق استفاده کنید. پس اگه متهم اومد یا آوردینش، تا قبل از واریز نهایی پول به خزانه، می تونید از این امتیاز استفاده کنید. البته، حتی اگه مبلغی هم ضبط بشه، قرار تأمین همچنان پابرجا میمونه و متهم باید نسبت به تکمیل مبلغ قرار (اگه خودش وثیقه داده) یا معرفی کفیل/وثیقه گذار جدید اقدام کنه.

اعتراض به دستور ضبط: حقتون رو بشناسید!

شاید فکر کنید دستوری که دادستان صادر می کنه، دیگه قابل تغییر نیست. اما اینطور نیست! شما به عنوان متهم، کفیل یا وثیقه گذار، یه حق اعتراض دارید. می تونید ظرف ده روز از تاریخ ابلاغ دستور دادستان، به دستور اخذ وجه التزام، وجه الکفاله یا ضبط وثیقه اعتراض کنید. مرجع رسیدگی به این اعتراض، «دادگاه کیفری دو» هست.

دلایل موجه برای اعتراض:

قانون برای اعتراض به این دستور، چند تا دلیل موجه رو پیش بینی کرده که مهم ترین هاشون ایناست:

• مقررات رو درست رعایت نکردن: اگه فکر می کنید تو مراحل صدور دستور یا ابلاغ اخطاریه، قانون درست رعایت نشده، می تونید اعتراض کنید. مثلاً اخطاریه باید واقعی ابلاغ می شده ولی قانونی ابلاغ شده یا اصلاً بهتون تفهیم عواقب نشده.
• متهم خودش اومده یا آوردنش: اگه متهم تو مهلت مقرر خودش حاضر شده باشه یا شما به عنوان کفیل یا وثیقه گذار اونو آوردین، یا حتی شخص سومی متهم رو تحویل داده، می تونید اعتراض کنید.
• یه عذر موجه داشته: اگه متهم یا خود شما به عنوان کفیل/وثیقه گذار، یه عذر موجه (مثل بیماری شدید، فوت بستگان درجه یک یا حوادث غیرمترقبه مثل سیل و زلزله) داشتید که نتونستید متهم رو حاضر کنید یا خودش حاضر بشه، این هم یه دلیل خوب برای اعتراضه.
• کفیل یا وثیقه گذار معسر شده: اگه بعد از اینکه کفالت یا وثیقه رو قبول کردین، از نظر مالی تو وضعیت بدی قرار گرفتین و دیگه توانایی پرداخت اون مبلغ رو ندارید (معسر شدین)، می تونید با اثبات اعسارتون، از پرداخت مبلغ معاف بشید.
• متهم تو مهلت فوت کرده: اگه متهم تو اون مهلت مقرر فوت کرده باشه و به همین دلیل شما نتونستید اونو حاضر کنید، این هم یه دلیل موجه برای رفع مسئولیت از شماست.

دادگاه کیفری دو به این اعتراضات، خارج از نوبت و بدون تشریفات پیچیده رسیدگی می کنه و رأیش هم قطعیه. یعنی دیگه نمیشه به اون رأی اعتراض کرد.

ریزه کاری های حقوقی و چیزهای دیگه که لازمه بدونیم

حالا که با کلیات و مسئولیت ها آشنا شدیم، بد نیست به چند تا نکته و شرایط خاص دیگه هم بپردازیم تا تصویر کامل تری از احضار متهم از طریق کفیل و وثیقه گذار داشته باشیم.

چطوری مسئولیت مون رو تموم کنیم و قرار رو آزاد کنیم؟ (فک قرار)

شما به عنوان کفیل یا وثیقه گذار، یه تعهد رو قبول کردین. ولی این تعهد تا ابد نیست و راه هایی برای رفع مسئولیت و آزاد کردن وثیقه یا کفالت وجود داره:

راه اصلی، معرفی و تحویل متهم: در هر مرحله از تحقیقات و دادرسی، شما می تونید متهم رو معرفی و تحویل مرجعی بدین که پرونده اونجاست. مثلاً اگه متهم تو یه زندان دیگه بازداشت شده، می تونید درخواست کنید که اونو برای شما بفرستن و بعد از تحویلش، از مسئولیت آزاد بشید. اون مرجع هم مکلفه که بلافاصله این کار رو براتون انجام بده. این مهلت تا قبل از اتمام اون مهلت یک ماهه برای حاضر کردن متهم (و حتی تا قبل از اتمام عملیات اجرایی بعد از دستور دادستان) ادامه داره.

موارد دیگه فک قرار: غیر از تحویل متهم، تو شرایط دیگه ای هم قرار وثیقه یا کفالت خود به خود آزاد میشه:

• اگه پرونده کلاً مختومه بشه (یعنی دیگه ادامه پیدا نکنه).
• اگه قرار منع تعقیب یا برائت برای متهم صادر بشه (یعنی بی گناهیش اثبات بشه).
• وقتی که حکم قطعی صادر میشه و متهم محکوم به زندان میشه و میره زندان، یا مثلاً جریمه رو پرداخت می کنه.

اگه کفیل یا وثیقه گذار فوت کنه چی میشه؟

فوت کفیل یا وثیقه گذار هم یه بحث مهم تو این زمینه است. قانون گفته که اگه کفیل یا وثیقه گذار فوت کنن، «قرار قبولی کفالت یا وثیقه منتفی میشه». یعنی دیگه اون تعهد از بین میره و متهم باید سریعاً یه کفیل یا وثیقه گذار جدید معرفی کنه.

اما این قاعده یه استثنا هم داره: اگه قبل از فوت کفیل یا وثیقه گذار، دادستان دستور اخذ وجه الکفاله یا ضبط وثیقه رو صادر کرده باشه، اون وقت فوت اونا تأثیری تو این دستور نداره. یعنی تعهد مالی به ورثه منتقل میشه. با این حال، ورثه هم فرصت دارن که اگه متهم رو تحویل بدن (تا قبل از اتمام عملیات اجرایی)، از مزایای ماده ۲۳۶ قانون (همون پرداخت یک چهارم مبلغ) استفاده کنن.

پرداخت دیه، ضرر و زیان و جزای نقدی از محل وثیقه

گاهی اوقات، متهم محکوم به پرداخت دیه، ضرر و زیان به بزه دیده یا جزای نقدی میشه. سوال اینه که آیا این مبالغ رو میشه از محل وثیقه یا وجه الکفاله ای که سپرده شده بود، برداشت؟

شرایط و اولویت ها: قانون ما می گه که بله، میشه. اما یه سری شرط و اولویت داره:

• اول از همه، دیه و ضرر و زیان محکوم له (کسی که ضرر دیده) از محل وثیقه یا وجه الکفاله کسر میشه، به شرطی که نتونن این مبلغ رو از بیمه بگیرن و خود متهم هم حاضر نشه و کفیل یا وثیقه گذار هم اونو تحویل نداده باشن و عذر موجهی هم نداشته باشن. یعنی حق بزه دیده در اولویته.
• اگه متهم خودش وثیقه گذاشته باشه و بعد از این همه احضار حاضر نشه، علاوه بر دیه و ضرر و زیان، جزای نقدی هم از محل وثیقه برداشت میشه.
• حتی اگه متهم حاضر بشه ولی نتونه جزای نقدی رو پرداخت کنه (و اموالی هم برای پرداخت نداشته باشه)، با رعایت مستثنیات دین (اموالی که قانوناً نمیشه توقیف کرد)، جزای نقدی از محل وثیقه اخذ میشه.

این یعنی وثیقه یا وجه الکفاله فقط برای تضمین حضور متهم نیست، بلکه می تونه برای جبران ضرر و زیان و پرداخت بدهی های مالی متهم به دولت هم استفاده بشه.

بازپرس وثیقه رو قبول نکنه: چی میشه؟

شما یا کسی که می خواد وثیقه تون بشه، یه مالی رو به عنوان وثیقه معرفی می کنید، اما بازپرس قبول نمی کنه. قانون میگه بازپرس باید دلیل این عدم پذیرش رو کتباً تو پرونده بنویسه. اگه این کار رو نکنه، تخلف کرده و ممکنه با محکومیت انتظامی روبرو بشه. این نشون میده که حق متهم برای معرفی وثیقه و پذیرش اون از طرف بازپرس، خیلی مهمه و بازپرس نمیتونه بدون دلیل موجه، وثیقه رو قبول نکنه.

بازپرس باید دلایلش رو مستدل و منطقی بیان کنه. مثلاً اینکه اون مال، ارزش کافی برای تأمین قرار رو نداره یا اینکه مشکل قانونی برای توقیفش وجود داره.

بازداشت متهم چون نتونسته وثیقه جور کنه

ممکنه برای متهم قرار کفالت یا وثیقه صادر بشه، اما اون نتونه کفیل معرفی کنه یا وثیقه بذاره. تو این حالت، متهم تا وقتی که بتونه کفیل یا وثیقه رو جور کنه، به بازداشتگاه فرستاده میشه. این بازداشت، فرق داره با «بازداشت موقت». تو بازداشت موقت، اصلاً راهی برای آزادی با قرار تأمین نیست، اما تو این حالت، هر وقت متهم بتونه کفیل یا وثیقه رو فراهم کنه، آزاد میشه. قانون حتی تاکید کرده که مراجع قضایی و زندان باید تمهیدات لازم رو فراهم کنن تا متهم بتونه با افرادی که معرفی می کنه، تماس بگیره و کفیل یا وثیقه پیدا کنه.

سرنوشت وثیقه در تعلیق مجازات یا حکم قطعی

وقتی برای متهم حکم قطعی صادر میشه و مثلاً مجازاتش تعلیق میشه (یعنی برای یه مدت مشخص اجرا نمیشه)، یا وقتی حکم کلاً اجرا میشه و متهم به زندان میره یا جریمه اش رو پرداخت می کنه، دیگه نیازی به وثیقه نیست و باید آزاد بشه. در واقع، هدف از وثیقه، تضمین حضور متهم و اجرای احکامه. وقتی این اهداف محقق بشن، دیگه وثیقه کارایی نداره و فک میشه.

جمع بندی: چطور تو این مسیر پیچیده گم نشیم؟

همون طور که دیدیم، احضار متهم از طریق کفیل و وثیقه گذار یه بحث حقوقی مهم و پر از جزئیاته. از همون لحظه اول که قرار تأمین صادر میشه تا مراحل بعدی احضار متهم و پیامدهای عدم حضورش، مسئولیت های زیادی برای کفیل و وثیقه گذار وجود داره. دونستن این نکات می تونه از مشکلات و هزینه های اضافی جلوگیری کنه.

• آگاه باشید: همیشه از حقوق و تکالیف خودتون باخبر باشید. اگه کفیل یا وثیقه گذار شدید، مطمئن بشید که عواقب کار رو می دونید.
• به موقع عمل کنید: مهلت های قانونی (مثل مهلت یک ماهه برای معرفی متهم یا ده روزه برای اعتراض) رو جدی بگیرید و به موقع اقدام کنید.
• ابلاغ واقعی رو پیگیری کنید: همیشه از ابلاغ واقعی اخطاریه ها مطمئن بشید و اگه آدرستون عوض شد، حتماً به مرجع قضایی اطلاع بدید.
• فرصت ها رو از دست ندید: اگه متهم دیر حاضر شد، فرصت کاهش ضبط وثیقه رو از دست ندید و تا قبل از اتمام عملیات اجرایی، اقدام کنید.

این مسیر پیچیدگی های خاص خودشو داره و هر پرونده ای شرایط خودش رو داره. اگه تو این موقعیت قرار گرفتید، بهترین کار اینه که حتماً با یه وکیل متخصص مشورت کنید. یه وکیل با تجربه می تونه شما رو راهنمایی کنه، از حقوق شما دفاع کنه و نذاره که ناخواسته دچار ضرر و زیان بشید. آگاهی و مشورت درست، کلید عبور از این مراحل حقوقی پیچیده است.